Welcome to Ўзбекистон соғлиқни сақлаш ходимлари касаба уюшмаси Республика Кенгаши   Click to listen highlighted text! Welcome to Ўзбекистон соғлиқни сақлаш ходимлари касаба уюшмаси Республика Кенгаши
0371 256-86-73
soglik@kasaba.uz
Тошкент ш.,
Бухоро кўч, 24

Савол жавоблар

Ходим меҳнат интизомини бузганда унга биринчи сафар хайфсан эълон қилмасдан туриб иш ҳақидан 20 % жарима қўллаш мумкинми?

— Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 181-моддасига кўра, ходимга меҳнат интизомини бузганлиги учун иш берувчи қуйидаги интизомий жазо чораларини қўллашга ҳақли:
1) ҳайфсан;
2) ўртача ойлик иш ҳақининг 30 фоизидан ортиқ бўлмаган миқдорда жарима. Ички меҳнат тартиби қоидаларида ходимга иш ҳақининг 50 фоизидан ортиқ бўлмаган миқдорда жарима солиш ҳоллари ҳам назарда тутилиши мумкин;
3) ходим ўзининг меҳнат мажбуриятларини мунтазам бузган ёки бир марта қўпол бузган тақдирда меҳнат шартномасини бекор қилиш (МКнинг 100-моддаси, 2-қисми 3 ва 4-бандлари).

Ушбу интизомий жазо чоралари рўйхати батафсил бўлиб, иш берувчи бошқа чораларни қўллашга ҳақли эмас. Акс ҳолда, мансабдор шахсга нисбатан ЭКИҲнинг 2 бараваридан 5 бараваригача миқдорда жарима солиш тарзида жавобгарлик назарда тутилган (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 49-моддаси).
Интизомий жазо чоралари рўйхатида белгиланган кетма-кетлигига қарамасдан, хар бир жазо чорасини қўллаётганда содир этилган ножўя хатти-ҳаракатнинг қай даражада оғир эканлиги, уни содир этиш ҳолатлари, ходимнинг олдинги иши ва хулқ-атвори ҳисобга олиниши керак (МКнинг 182-моддаси 2-қисми).
Ҳар бир ножўя хатти-ҳаракат учун битта интизомий жазо қўлланиши мумкин.

Ножўя хатти-ҳаракат содир этилган кундан бошлаб 6 ой ўтгандан, молия-хўжалик фаолиятини тафтиш этиш ёки текшириш натижасида аниқланганда эса — содир этилган кундан бошлаб 2 йил ўтгандан кейин жазони қўллаб бўлмайди.

Интизомий жазонинг амал қилиш муддати мобайнида ходимга нисбатан рағбатлантириш чоралари қўлланилмайди. Бироқ мукофотлар рағбатлантириш турларига кирмайди (МК 180-моддасининг учинчи қисми). Мукофотлар жамоа шартномаларида, шунингдек иш берувчи касаба уюшмаси қўмитаси ёки ходимларнинг бошқа вакиллик органи билан келишган ҳолда қабул қиладиган бошқа локал ҳужжатларда белгиланади (МК 153-моддасининг иккинчи қисми). Мукофотлар бекор қилиниши мумкин, бироқ муайян ходим учун эмас, балки умуман ёки лавозимлар бўйича ходимлар учун бекор қилинади. Бундай ўзгартиш ҳам мукофот белгилайдиган локал ҳужжатда (масалан, мукофотлаш тўғрисида низомда) акс эттирилиши керак.

Ходим меҳнат низосини ҳал этиш учун ўзи танлаган ҳолда меҳнат низолари комиссиясига ёки бевосита судга мурожаат қилишга ҳақли (МКнинг 260-моддаси 2-қисми).

Меҳнат низосини кўриб чиқаётган орган содир этилган ножўя хатти-ҳаракат қандай вазиятда юз берганлигини, ходимнинг олдинги хулқ-атворини, меҳнатга бўлган муносабатини, интизомий жазонинг содир этилган ножўя хатти-ҳаракатнинг оғирлик даражасига қанчалик мос келишини, иш берувчининг интизомий жазо бериш тартибига риоя қилганлигини ҳисобга олиб, ходимга нисбатан қўлланилган интизомий жазони ғайриқонуний деб топиш ва уни бекор қилиш тўғрисида қарор чиқаришга ҳақли (МКнинг 184-моддаси).
Print Friendly, PDF & Email

Мен касб касаллиги бўйича иккинчи гуруҳ ногирониман. Менга 2013 йилгача муассасамиз томонидан зарар тўлови тўлаб келинди,лекин хозирги кунда тўланмасдан мендан муассаса раҳбари тўлаш учун суднинг қарори керак деб айтмоқда, ахир ТМЭК нинг маълумотномаси борку. Шу тўғрими ?

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг  2005 йил 11 февралдаги 60-сон қарори билан тасдиқланган “ Ходимларга уларнинг меҳнат вазифаларини бажариш билан боғлиқ ҳолда жароҳатланиши, касб касалликларига чалиниши ёки саломатликнинг бошқа хил шикастланиши туфайли етказилган зарарни тўлаш” қоидаларининг 4 бандида  белгиланган ҳужжатлардан бири  меҳнат жароҳати учун иш берувчининг айбдорлигини ёки жавобгарлигини исботловчи далил бўлиши мумкинлиги бевосита кўрсатиб берилган.

ТМЭК томонидан касб касаллиги бўйича иккинчи гуруҳ ногиронлиги тўғрисидаги берилган маълумотномаси  иш берувчи томонидан Сизга зарар тўловини тўлаш учун асос ҳисобланади.
Print Friendly, PDF & Email

Шифохонамизнинг тасдиқланган штат жадвалига бир неча йил фақат ходимларнинг лавозим маошларига ўзгартиришлар киритилди. Ҳозирда унда кўрсатилган баъзи бир лавозимлар Асосий лавозимлар ва ишчилар касблари классификаторида мавжуд эмас. Штат жадвалида Классификаторга киритилмаган лавозимни назарда тутиш мумкинми?

Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 20 августдаги «Хизматчиларнинг асосий лавозимлари ва ишчилар касблари классификаторини тасдиқлаш тўғрисида»ги 181-сон қарорининг 2-бандида белгиланишича, Классификатор хизматчилар лавозимлари ва ишчилар касблари номларидан фойдаланиш қисмида, шу жумладан, меҳнат дафтарчаларида ёзувларни қайд этиш, лавозимларни ходимларнинг тоифаларига киритиш юзасидан республиканинг барча ташкилотларида қўлланилиши мажбурийдир.

181-сон ВМҚнинг 3-бандига мувофиқ Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлигига вазирликлар ва идораларнинг таклифларини ҳисобга олган ҳолда ҳамда меҳнат бозорини таҳлил қилиш натижалари бўйича Классификаторни қайта кўриб чиқиш ҳамда унга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳуқуқи берилган. Бунда 181-сон ВМҚ билан давлат ва хўжалик бошқаруви органларига тасдиқланган Классификатор асосида 2011 йил охиригача, касб тайёргарлиги йўналишларига қўйиладиган талабларни кўрсатган ҳолда, хизматчилар лавозимлари ва ишчилар касбларининг тармоқ тариф-малака маълумотномаларини, шунингдек тегишли лавозим йўриқномаларини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш кўрсатмаси берилган.

181-сон ВМҚнинг 3-бандини бажариш мақсадида Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирининг буйруғи билан Адлия вазирлигидадан 9.10.2010 йил 2145-сон билан рўйхатдан ўтказилган Ўзбекистон Республикаси хизматчиларининг асосий лавозимлари ва ишчилар касблари классификаторига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш Тартиби” тасдиқланган, унга биноан Классификаторга ўзгартириш ва қўшимчалар Хизматчиларнинг асосий лавозимлари ва ишчилар касблари классификацияси жадвалига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш орқали амалга оширилади.

Таклифларни кўриб чиқиш ва Классификаторга ўзгартириш ва қўшимчалар киритишнинг мақсадга мувофиқлиги тўғрисида хулоса бериш учун Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги томонидан Эксперт ишчи гуруҳи тузилади. Корхоналар лавозимлар бўйича таклифларини унга юбориши лозим. Тартибнинг 6-бандига мувофиқ Эксперт ишчи гуруҳи хулосаси асосида Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирининг Классификаторга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги буйруғи чиқарилади. У қабул қилингунга қадар қонун ҳужжатлари билан тасдиқланган Тартибда штат жадвалини Классификаторга мувофиқлаштириш шарт.
Print Friendly, PDF & Email

Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий Маркази ва унинг филиалларида меҳнат қилаётган нейрохирургия бўлими ходимларининг меҳнат таътили муддатини белгилаш ҳақида тушунтириб ўтсангиз

Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш ходимлари касаба уюшмаси Марказий кенгаши жойлардан «Зарарли меҳнат шароитида ишловчи тиббиёт ходимларига қўшимча таътил бериш тартиби тўғрисида»  тушаётган сўровларни инобатга олиб Сизнинг 2013 йил 6 июндаги 21-сонли хатингизга қуйидагиларни маълум қилади.

Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг 04.01.1992 йилда қабул қилинган «Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлигининг протокол ва келишувларини ратификация қилиш тўғрисида»ги қарорида Ўзбекистон Республикасининг тегишли қонун хужжатлари қабул қилингунга кадар Республика ҳудудида собиқ Иттифоқнинг Ўзбекистон Конституцияси ва қонун хужжатларига зид бўлмаган қоидалари қўлланиши белгиланганлигини инобатга олиб Собиқ Социалистик Республикалар Иттифоқининг Вазирлар Кенгаши ҳузуридаги Давлат меҳнат қўмитаси ВЦСПС билан келишиб тасдиқлаган (25.10.1974 й. № 298/11-22) «Қўшимча таътиллар ва қисқартирилган иш вақти бериш ҳуқуқини берувчи корхоналар, касблар ва лавозимлар» Рўйҳатининг XI-«Соғлиқни сақлаш» бобида келтирилган. Ушбу Руйхатнинг 26-бандига кўра, нейрохирургия муассасалари, палата ва кабинет шифокорларига 30 иш кунидан иборат қўшимча меҳнат таътили белгиланган бўлиб, асосий меҳнат таътили эса Собиқ Социалистик Республикалар Иттифоқининг Меҳнат тўғрисида қонунларда 12 иш кунни ташкил этган. Шу туфайли 1974 йилдан Мустақиллик қабул қилингунга қадар нейрохирург шифокорларга 42 иш кунидан иборат меҳнат таътили берилган.

 

Ўзбекистон Республикаси меҳнат кодексининг 137-моддасига кўра қўшимча таътил олиш ҳуқуқини берувчи ишлар, касблар ва лавозимлар рўйҳати, таътилларнинг муддати, уларни бериш тартиби ва шартлари тармоқ келишувлари, жамоа шартномаси билан Ўзбекистон Республикаси Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги ва Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги тасдиқлайдиган меҳнат шароитларини баҳолаш услубиёти асосида белгиланади.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 11.03.1997 й. Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодексини амалга ошириш учун зарур бўлган норматив ҳужжатларни тасдиқлаш тўғрисида”ги 133-сонли қарорининг 2-бандида Меҳнат шароити ўта зарарли ва ўта оғир ишларда банд бўлган ходимлар учун иш вақтининг чекланган муддати 8-иловага мувофиқ, ишнинг алоҳида тусига эга бўлган, ўта зарарли ва ўта оғир меҳнат шароитида ишлайдиган ходимлар учун қўшимча таътилнинг  муддати камида 12 иш кунидан иборат белгиланган.

 

Ўзбекистон республикаси меҳнат кодексининг 134-моддасида Ходимларга ўн беш иш кунидан кам бўлмаган муддат билан йиллик асосий таътил берилиши белгиланган. Меҳнат кодексининг 118-моддасига асосан тиббиёт ходимлари юқори даражадаги хис-ҳаяжон, ақлий зўриқиш, асаб танглиги билан боғлиқ, яъни алоҳида тусга эга бўлган ишлардаги айрим тоифадаги ходимлар ҳисобланадилар ва уларга қисқартирилган иш соатлари жорий этилади.

Шунинг учун Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш Вазирлиги ҳамда Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш ходимлари касаба уюшмаси Марказий Кенгаши ўртасида 2013-2015 йиллар учун тузилган Тармоқ келишувининг 3.3. бандида “Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг 1995 йил 21 декабрдаги “Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодексини амалга киритиш тартиби тўғрисида”ги қарорига, Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 37 ва 135-моддаларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш муассасалари ходимларининг 1996 йил 1 апрелгача белгиланган таътиллари умумий муддатини сақлаб қолиш, агар қонун ҳужжатларида имтиёзлироқ таътиллар белгиланмаган бўлса, Меҳнат кодексининг 137-моддасига асосан иш жойлари аттестациядан ўтказилгунга қадар” деб киритилган.

 

Юқоридагиларга асосан  РШТЁИМ ва унинг филиалларида меҳнат қилаётган нейрохирургия бўлими ходимларининг меҳнат таътили муддати иш жойларини аттестациядан ўтказилгунга қадар сақланиб қолиши лозим ҳисоблаймиз.
Print Friendly, PDF & Email

Ҳизмат сафарига юборилган шахс таксида бориб қайтган тақдирда, унга бу ҳаражатлар қопланадими ?

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2003 йил 29 августда 1268-сон билан рўйхатга олинган Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлигининг 2003 йил 24 июлдаги 83-сон ва 7/12-сонли қарори билан тасдиқланган “Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги хизмат сафарлари тўғрисида”ги Йўриқноманинг 10-бандига кўра, ҳизмат сафарига юборилган жойга бориш ва доимий иш жойига қайтиш билан боғлиқ бўлган йўл харажатлари хизмат сафарига юборилган шахсга қуйидаги миқдорларда қопланади:

умумий фойдаланиладиган транспортни барча турларида юриш (таксидан ташқари) қиймати;
транспортда йўловчиларни мажбурий давлат суғурталаш бўйича тўловлар;
йўлда юриш ҳужжатларини олдиндан сотиш бўйича, самолёт ва поездларда жойларни бронлаш хизматлари бўйича тасдиқловчи ҳужжатлар мавжуд бўлган тақдирда ҳақ тўлаш;
агар улар аҳоли яшайдиган ҳудуддан ташқарида жойлашган бўлса, умумий фойдаланиладиган транспорт билан (таксидан ташқари) станциягача, соҳилгача (пристангача), аэропортгача етиб олиш харажатлари. Истисно тариқасида (кечки поезд, умумий фойдаланиладиган транспорт йўқ бўлган тақдирда) ташкилот раҳбарига таксида юрганлик учун ҳақ тўлаш ҳуқуқи берилади.

Йўлда ўрин-кўрпа буюмларидан фойдаланганлик учун харажатлар тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этмасдан ҳақ тўлашга қабул қилинади.
Йўл ҳужжатлари йўқ бўлган тақдирда корхона раҳбарига ҳар бир аниқ ҳолат бўйича хизмат сафарига юборилган ишчини йўл харажатларига ҳақ тўлаш масаласини ечиш ҳуқуқи берилади. Бунда, йўл харажати бўйича қопланадиган сумма хизмат сафарига темир йўл орқали бориш қийматидан ортиқ бўлмаслиги, лекин йўловчиларни авиада ташиш тарифларини 30%дан кўп бўлмаслиги керак.
Print Friendly, PDF & Email

Пуллик ҳизматлар ҳисобидан қўшимча маблағларни ишлатилиши масаласида Иш берувчидан ҳисобот сўраш тартиби қандай ?

Жамоа ходимлари томонидан пуллик ҳизматлар ҳисобидан ишлаб топилган қўшимча маблағларни ишлатилиши “Пуллик ҳизматлар тўғрисида”ги Низомларда белгиланади. Бу масалада Иш берувчидан ҳисобот сўраш тартиби жамоа шартномаларга киритилиб амалга оширилади.

Print Friendly, PDF & Email

Зарарли ишларда банд бўлган ходимлар учун иш вақтининг ва улар учун қўшимча таътилнинг муддатлари қанча ?

Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг 04.01.1992 йилда қабул қилинган «Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлигининг протокол ва келишувларини ратификация қилиш тўғрисида»ги қарорида Ўзбекистон Республикасининг тегишли қонун хужжатлари қабул қилингунга кадар Республика ҳудудида собиқ Иттифоқнинг Ўзбекистон Конституцияси ва қонун хужжатларига зид бўлмаган қоидалари қўлланиши белгиланганлигини инобатга олиб Собиқ Социалистик Республикалар Иттифоқининг Вазирлар Кенгаши ҳузуридаги Давлат меҳнат қўмитаси ВЦСПС билан келишиб тасдиқлаган (25.10.1974 й. № 298/11-22) «Қўшимча таътиллар ва қисқартирилган иш вақти бериш ҳуқуқини берувчи корхоналар, касблар ва лавозимлар» Рўйҳатининг XI-«Соғлиқни сақлаш» бобида келтирилган.

Ўзбекистон Республикаси меҳнат кодексининг 118-моддасига асосан тиббиёт ходимлари юқори даражадаги хис-ҳаяжон, ақлий зўриқиш, асаб танглиги билан боғлиқ, яъни алоҳида тусга эга бўлган ишлардаги айрим тоифадаги ходимлар ҳисобланадилар ва уларга қисқартирилган иш соатлари жорий этилади. Меҳнат кодексининг 137-моддасига кўра қўшимча таътил олиш ҳуқуқини берувчи ишлар, касблар ва лавозимлар рўйҳати, таътилларнинг муддати, уларни бериш тартиби ва шартлари тармоқ келишувлари, жамоа шартномаси билан Ўзбекистон Республикаси Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги ва Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги тасдиқлайдиган меҳнат шароитларини баҳолаш услубиёти асосида белгиланади.

Шунинг учун Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 11.03.1997 й. Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодексини амалга ошириш учун зарур бўлган норматив ҳужжатларни тасдиқлаш тўғрисида”ги 133-сонли қарорининг 2-бандида Меҳнат шароити ўта зарарли ва ўта оғир ишларда банд бўлган ходимлар учун иш вақтининг чекланган муддати 8-иловага мувофиқ, ишнинг алоҳида тусига эга бўлган, ўта зарарли ва ўта оғир меҳнат шароитида ишлайдиган ходимлар учун қўшимча таътилнинг муддати камида 12 иш кунидан иборат белгиланган.
Print Friendly, PDF & Email

Меҳнат таътиллари қайси меъёрий ҳужжатлар билан белгиланади ?

Ўзбекистон Республикаси меҳнат кодексининг 134-моддасида, ходимларга ўн беш иш кунидан кам бўлмаган муддат билан йиллик асосий таътил берилиши белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш Вазирлиги ҳамда Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш ходимлари касаба уюшмаси Марказий Кенгаши ўртасида 2013-2015 йиллар учун тузилган Тармоқ келишувининг 3.3. бандида “Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг 1995 йил 21 декабрдаги “Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодексини амалга киритиш тартиби тўғрисида”ги қарорига, Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 37 ва 135-моддаларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш муассасалари ходимларининг 1996 йил 1 апрелгача белгиланган таътиллари умумий муддатини сақлаб қолиш, агар қонун ҳужжатларида имтиёзлироқ таътиллар белгиланмаган бўлса, Меҳнат кодексининг 137-моддасига асосан иш жойлари аттестациядан ўтказилгунга қадар” деб киритилган.

Print Friendly, PDF & Email
Print Friendly, PDF & Email

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам:

Click to listen highlighted text!